Gdzie leży Skagen?
Skagen to najbardziej wysunięte na północ miasto Danii. Leży na wschodnim wybrzeżu półwyspu Skagen Odde, w regionie Nordjylland, na północy Jutlandii. Nazwa pierwotnie oznaczała sam półwysep, dziś dotyczy też miasta. Miasto należy do gminy Frederikshavn.

Odległości drogą od Skagen:
| Miasto | Odległość |
|---|---|
| Frederikshavn | 41 kilometrów |
| Aalborg | 108 kilometrów |
| Aarhus | 226 kilometrów |
Droga krajowa 40 prowadzi z Frederikshavn przez miasto aż do Grenen. Jeśli jedziesz z południa kraju, planuj trasę przez Aarhus, skąd do Skagen jest 226 kilometrów drogą.
Co zobaczyć w Skagen?
Najważniejsze miejsca leżą poza ścisłym centrum. Miasto jest niewielkie, a największe atrakcje dzieli od siebie kilka kilometrów. Lista jest krótka, ale każde miejsce ma inną historię, więc warto poświęcić każdemu z nich osobną chwilę.
- Grenen, cypel na końcu mierzei, gdzie spotykają się morza
- wydma Råbjerg Mile, na południe od miasta
- zasypany kościół św. Wawrzyńca
- Skagens Museum i domy dawnych malarzy
- port rybacki i uliczki Vesterby z małymi domami rybaków
Dobrze jest zacząć od najdalszego punktu i wracać w stronę portu.
Grenen: gdzie spotykają się dwa morza
Grenen to długa mierzeja na Skagen Odde. Jej nazwa wzięła się od kształtu, który przypomina gałąź wysuniętą z lądu. Na końcu mierzei spotykają się Skagerrak, część Morza Północnego, i Kattegat. Fale tworzą zakrzywioną łachę piaszczystą o długości około 4 kilometrów.

Mierzeja wciąż rośnie. W ciągu ostatniego stulecia wydłużyła się o około 1 kilometr w kierunku Szwecji, a średnio przybywa około 10 metrów rocznie. Naukowcy traktują ten teren jak laboratorium, bo nowy ląd powstaje tu na naszych oczach.
Okolica należy do najlepszych miejsc w Danii do obserwacji ptaków. Wiosną nad cyplem przelatują ptaki drapieżne, a Skagen Birding Festival odbywa się tu od 2005 roku. Wokół Grenen często widać morświny i foki pospolite. Foki szare można spotkać przez cały rok. Przy cyplu działa Skagen Odde Nature Centre, zaprojektowane przez Jørna Utzona. Na końcu mierzei są też dwa małe muzea.
Pływanie w wodach wokół Grenen jest zakazane z powodu bardzo silnych prądów. Aktualne zasady znajdziesz na oficjalnej stronie gminy Frederikshavn. Droga krajowa 40 kończy się przy Grenen, a od parkingu trzeba przejść około 2 do 3 kilometrów.
Råbjerg Mile: wydma, która wędruje
Råbjerg Mile to wędrująca wydma między Skagen a Frederikshavn. Zajmuje około 2 kilometrów kwadratowych, a jej wysokość to 40 metrów nad poziomem morza. Zawiera około 4 milionów metrów sześciennych piasku.

Wiatr przesuwa wydmę na północny wschód, nawet do 18 metrów rocznie. Za nią zostaje niskie, wilgotne podłoże, które ciągnie się w stronę Skagerraku. Tam wydma powstała ponad 300 lat temu.
W XVI i XVII wieku ruchome wydmy wypychały mieszkańców z wybrzeża, a piasek sięgał nawet 7 kilometrów w głąb lądu. W 1857 roku państwo otrzymało prawo do wykupu terenów zasypywanych piaskiem. Resztę obszaru zaczęto obsadzać trawami i sosnami. Centralną część Råbjerg Mile państwo kupiło w 1900 roku, a później dokupiono okoliczne tereny. Wydmę zostawiono jako przykład tego, jak działa wędrówka piasku.
Teren jest też ważny dla ptaków. Gniazdują tu siewka złota i samotnik, a wiosną przelatują ptaki drapieżne.
Zasypany kościół św. Wawrzyńca
Kościół św. Wawrzyńca powstał pod koniec XIV wieku, tuż za ówczesną wsią. Piasek zaczął go zasypywać. W 1775 roku dojście do kościoła było tak trudne, że zamknięto go, a częściowo rozebrano. W 1795 roku świątynię opuszczono, a jej wyposażenie sprzedano na aukcji w 1810 roku. Wieża pozostała i wystaje ponad piaski.
Kościół w mieście, który zastąpił zasypany, ukończono w 1841 roku. Zaprojektował go Christian Frederik Hansen. W latach od 1909 do 1910 przebudował go Ulrik Plesner, który zaprojektował też wiele innych budynków w Skagen.
Zasypany kościół to jedno z najłatwiej rozpoznawalnych miejsc w okolicy. Wieża dobrze pokazuje skalę problemu z piaskiem, z którym miasto walczyło od wieków.
Żółte domy i malarze ze Skagen
Wiele domów przy ulicy Sankt Laurentii Vej powstało w latach od 1890 do 1930. Mają żółte tynki i czerwone dachy. Projektował je głównie Ulrik Plesner, który zaprojektował też dworzec i Brøndums Hotel.
Malarze ze Skagen, znani jako Skagen Painters, przyjeżdżali tu każdego lata od późnych lat 70. XIX wieku do przełomu wieków. Przyciągały ich pejzaże, rybacy i wspólnota artystów. Malowali w plenerze, inspirując się francuskimi impresjonistami.
Michael Ancher przyjechał tu w 1874 roku, a P. S. Krøyer w 1882. Krøyer kupił dom w Skagen w 1894 roku. W Brøndums Hotelu zatrzymał się w 1859 roku Hans Christian Andersen. Wtedy urodziła się tam przyszła malarka Anna Ancher, córka właściciela hotelu. Dziś prace tych artystów zobaczysz w Skagens Museum, a dom Michaela i Anny Ancher jest muzeum.
Port rybacki i ryby na talerzu
Port rybacki w Skagen powstał w latach od 1904 do 1907. Składa się z części wewnętrznej i zewnętrznej. Oficjalnie otwarto go 20 listopada 1907 roku. Charakterystyczne magazyny przy porcie zaprojektował Thorvald Bindesbøll.
Port działa do dziś. Obok połowów działa tu przemysł przetwórstwa ryb i chłodnie. Świeże ryby są podstawą lokalnych restauracji, a w sezonie na kei zjesz kolację z widokiem na łodzie.
Podobnie jak port w Esbjergu, port w Skagen łączy rybołówstwo z przemysłem, który je obsługuje. Różnica polega na skali i charakterze miasta. Skagen jest przede wszystkim małym miasteczkiem rybackim z dużym ruchem turystycznym latem.
Jak dojechać do Skagen?
Stacja Skagen jest końcową stacją linii Skagensbanen i jest najbardziej wysuniętą na północ stacją kolejową w Danii. Linia wąskotorowa dotarła tu w 1890 roku. Pociągi regionalne jadą tu z Frederikshavn i z Aalborga. Z tych miast są dalsze połączenia po całym kraju.
Aktualny rozkład pociągów do Skagen znajdziesz na oficjalnej stronie przewoźnika. Samochodem jedziesz drogą krajową 40, która przechodzi przez miasto i kończy się przy Grenen.
Lotnisko Aalborg leży około 100 kilometrów na południowy zachód od Skagen. Z lotniska dojedziesz autobusem lotniskowym lub taksówką. Aktualne warunki znajdziesz na oficjalnej stronie lotniska w Aalborgu. Jeśli lecisz przez Aalborg, zaplanuj przystanek i zobacz atrakcje Aalborga przed dalszą drogą na północ.
Od czego zacząć planowanie?
Zacznij od ustalenia kolejności. Grenen leży na końcu drogi, a Råbjerg Mile i zasypany kościół są blisko miasta. Najdalsze miejsca warto zaplanować na osobny dzień, bo dojazd i spacer po piasku zajmują sporo czasu.
Sprawdź zasady dotyczące wody przy Grenen, bo kąpiel jest tam zabroniona. Przed wizytą w muzeum sprawdź godziny otwarcia na oficjalnej stronie Skagens Museum.
Zabierz ze sobą buty na piasek i coś ciepłego na wiatr. Teren przy cyplu jest otwarty, a na plaży i na wydmie pogoda bywa zmienna. Wybierz jeden dzień na Grenen i Råbjerg Mile, a drugi na miasto, port i muzea.
