Przejdź do treści
Zwiedzamy Danię
Kuchnia i tradycje

Ciekawostki o Danii: fakty przed wyjazdem

Redakcja Zwiedzamy Danię6 min czytania
Ciekawostki o Danii
Fot. Ajepbah, CC BY-SA 3.0

Ciekawostki o Danii pomagają zrozumieć, dlaczego ten kraj wygląda tak, jak wygląda: z setek wysp, z historią sięgającą wikingów i z kopenhaską architekturą, która łączy bajki z nowoczesnym designem. Poniżej znajdziesz najważniejsze fakty z dziejów, geografii i przyrody, zebrane tak, żeby od razu przełożyć je na decyzje o trasie. Każda sekcja mówi, co z danego faktu wynika dla planującego wyjazd.

Ciekawostki turystyczne Danii: czym wyróżnia się ten kraj na tle innych krajów?

Dania to kraj nordycki w północnej Europie. Jest najludniejszą częścią Królestwa Danii, w skład którego wchodzą także Wyspy Owcze i Grenlandia. Kontynentalna część kraju obejmuje półwysep Jutlandię oraz archipelag 406 wysp. Leży między Morzem Północnym a Bałtykiem, a od Niemiec dzieli ją krótka granica lądowa.

Monarchia duńska ma korzenie sięgające Gorma Starego, który rządził na początku X wieku. Dziś Dania jest monarchią parlamentarną z królem Fryderykiem X. Kraj jest członkiem Unii Europejskiej od 1973 roku, ale zachowała własną walutę, koronę duńską. Należy też do NATO i Rady Nordyckiej, a jej językiem urzędowym jest duński.

Kraj jest w dużej mierze płaski, z piaszczystymi wybrzeżami i niskim położeniem. Klimat jest umiarkowany. Ci, którzy dopiero planują wyjazd, często zaczynają od pytania, co zobaczyć. Dobry punkt wyjścia to atrakcje Danii, a potem zawężenie wyboru do jednego regionu.

Jak wyglądają wyspy i regiony Danii?

Większość ludności i powierzchni lądu skupia się na kilku dużych obszarach. Jutlandia to półwysep, który stanowi około 70 procent powierzchni lądu kraju. Poza nim Dania ma wiele wysp położonych między Jutlandią a Szwecją, a jedna, Bornholm, leży samotnie na Bałtyku, między Szwecją a Polską.

Region Co tam jest
Jutlandia Półwysep, miasta Aarhus i Aalborg, skansen Old Town w Aarhus
Zelandia Największa wyspa, na niej Kopenhaga i Roskilde
Fionia Odense, rodzinne miasto Hansa Christiana Andersena
Lolland i Falster Płaskie, wiejskie wyspy na południe od Zelandii
Bornholm Wyspa skalista, znana z okrągłych kościołów
Archipelag Południowej Fionii Wyspy Langeland i Ærø, mało stałych mieszkańców

Podział administracyjny, czyli regiony i gminy, ma niewielkie znaczenie dla turysty. Dla planowania ważniejsze jest to, na której wyspie stoi nocleg i jak się między nimi przemieszczać.

Skąd wzięła się nazwa Danii i jak wyglądał początek państwa?

Według większości słowników nazwa Dania wywodzi się od słowa oznaczającego niski teren. Człon „mark” prawdopodobnie oznacza las lub pogranicze, co może nawiązywać do leśnych granic na południu Szlezwiku. Plemiona duńskie przybyły na tereny dzisiejszej Danii z Zelandii i ze Skanii, dzisiejszej Skåne w południowej Szwecji.

Wały obronne Danevirke zaczęto budować w III wieku, a ich rozmiar przypisuje się powstaniu duńskiej władzy królewskiej. Miasto Ribe założono około roku 700. Kamienie runiczne z Jelling potwierdzają, że Duńczycy przyjęli chrześcijaństwo około 965 roku, za panowania Haralda Sinozębego, syna Gorma i Tyry.

Z epoki brązu pochodzą lury, czyli instrumenty dęte, oraz Wóz Słoneczny. Te zabytki widać w muzeach i najlepiej pokazują, że osadnictwo sięga bardzo dawnych czasów.

Jakie fakty z dziejów Danii są najbardziej zaskakujące?

Dania przez ponad sto lat była częścią unii z Norwegią i Szwecją. Unia kalmarska powstała w 1397 roku, a Szwecja odłączyła się od niej w 1523 roku, gdy Gustaw Waza zdobył Sztokholm. Wcześniej Dania była dominującą stroną związku, choć kraje miały być traktowane jak równe.

Po wojnie z Szwecją w 1611 do 1613 roku Christian IV dostał od Szwedów okup zwany Älvsborg. Król użył tych pieniędzy do budowy miast i fortec, w tym Glückstadt, założonego jako konkurencja dla Hamburga. Duńska Kompania Wschodnioindyjska zdobyła Tranquebar na wybrzeżu Coromandel w Indiach, a Dania prowadziła też placówki handlowe w Afryce, w tym fort Christiansborg w Osu w Ghanie.

W 1658 roku Szwedzi otoczyli Kopenhagę, a dwuletnie oblężenie zakończyło się dopiero śmiercią Karola X Gustawa w 1660 roku. Fryderyk III osobiście kierował obroną miasta. Konstytucja z 5 czerwca 1849 roku zakończyła monarchię absolutną.

Dlaczego Dania ma opinię kraju spokojnego i wygodnego?

Dania jest jednym z krajów o silnym systemie opieki społecznej, rozwiniętej gospodarce i wysokim standardzie życia. Kultura duńska jest w dużej mierze egalitarna i liberalna społecznie. Kraj jako jeden z pierwszych w Europie uregulował związki osób tej samej płci, co dobrze pokazuje, jak otwarte jest jego społeczeństwo.

Wielu odwiedzających kojarzy Danię z pojęciem hygge, czyli duńskim stylem przytulnego, spokojnego spędzania czasu. Przejawia się on w kawiarniach, w domowym wystroju i w sposobie organizowania spotkań. Dla planującego wyjazd oznacza to, że wiele miejsc zaprojektowano z myślą o odpoczynku, a nie o pośpiechu.

Dania nie przyjęła wspólnej waluty euro. Wyłączenie z tej części unijnego prawa, czyli opt-out, pozwoliło jej zostać przy koronie duńskiej. W praktyce przy płatnościach warto mieć przy sobie kartę, bo akceptacja kart jest w kraju powszechna.

Co ciekawego jest w Kopenhadze?

Nazwa stolicy pochodzi od łacińskiego określenia Portus Mercatorum, czyli „port kupców”, które w XII wieku zapisał historyk Saxo Grammaticus. Duńska nazwa Købmannahavn oznacza to samo. Miasto zaczynało jako mała osada rybacka, a dziś jest ośrodkiem kultury, nauki i designu.

Symbolem stolicy jest pomnik Syrenki na Østerbro, a w tej samej dzielnicy znajduje się cytadela Kastellet. Christianshavn słynie z kanałów i kawiarni. Na wschodzie tej dzielnicy leży Christiania, samorządne miasto-wspólnota z długą historią. Vesterbro ma bary i kawiarnie wzdłuż ulicy Istedgade, a Nørrebro, zwłaszcza przy Nørrebrogade, jest najbardziej różnorodną częścią miasta.

Kopenhaga leży nad cieśniną Øresund. Z drugą stroną łączy ją most nad Sundem, czyli mostowo-tunelowe połączenie o długości około 15 kilometrów. Zostało otwarte w 2000 roku i połączyło Danię ze Szwecją drogą i koleją.

Jakie ciekawostki przyrodnicze kryją duńskie wyspy?

Na wyspie Anholt, leżącej między Danią a Szwecją, znajduje się największa pustynia w Europie Północnej. Wyspa jest też jednym z miejsc z dużą populacją fok. Samsø od lat jest znana z tego, że energia elektryczna i ciepło pochodzą na niej z odnawialnych nośników.

Klif Stevns ma około 65 milionów lat. Składa się z wapienia i kredy, ciągnie się na ponad 12 kilometrów wzdłuż brzegu i wznosi się do 41 metrów nad poziom morza. Na wyspie Fanø spotyka się piasek, wrzosowiska, łąki i sosnowy las na niewielkim obszarze, a wyspa ma 16 kilometrów długości i 5 kilometrów szerokości.

Najwyższy punkt kraju to wzniesienie Møllehøj, położone na wysokości 170,86 metra. Dla wielu osób to zaskoczenie, bo Dania kojarzy się z płaskim krajobrazem. Wysokość nie decyduje jednak o atrakcyjności wypraw po wyspach.

Jak dostać się do Danii i przemieszczać się między wyspami?

Główne lotnisko to Kopenhaga Kastrup, z kodem CPH. Leży na wyspie Amager, około 8 kilometrów od centrum miasta. Lotnisko otwarto 20 kwietnia 1925 roku i jest jednym z najstarszych portów lotniczych w Europie. Do miasta dojedziesz transportem lotniskowym, taksówką lub pociągiem, a aktualne opcje sprawdzisz na oficjalnej stronie lotniska Kastrup.

Do Danii można dojechać też promem. Połączenia promowe zmieniają się z roku na rok, dlatego przed wyborem trasy zweryfikuj trasę i przewoźnika. Przy planowaniu najlepiej sprawdzić prom do Danii i porównać go z dojazdem samolotem lub samochodem przez most. Aktualne rozkłady i ceny sprawdzisz w rozkładzie połączeń promowych na stronie przewoźnika.

Między wyspami działają przeprawy promowe i połączenia mostowe. Przy wyborze wyspy warto przeliczyć czas przesiadek, bo dla odległych wysp, takich jak Anholt czy Bornholm, to on często decyduje o długości pobytu.

Od czego zacząć planowanie wyprawy do Danii?

Zacznij od wyboru regionu. Jutlandia, Zelandia i Fionia różnią się charakterem: pierwsza jest rozległa i ma wiele miast, druga skupia stolicę, a trzecia kojarzy się z Andersenem i wiejskim krajobrazem. Wybór jednej bazy zmniejsza liczbę przesiadek.

Następnie sprawdź sposób dojazdu. Jeśli lecisz do Kopenhagi, warto przeliczyć dojazd z lotniska do noclegu. Jeśli wybierasz się na wyspy, sprawdź przeprawy promowe i zaplanuj czas na przesiadki. Przy każdym etapie szukaj aktualnych informacji na oficjalnych stronach przewoźników i instytucji.

Na koniec ułóż plan dnia wokół jednej dzielnicy albo jednej wyspy. Kopenhaga dobrze znosi spacery, a mniejsze wyspy wymagają więcej czasu na dojazd. Dobrze zaplanowany wyjazd jest spokojniejszy i pozwala poznać to, co w Danii najciekawsze.

Pytania i odpowiedzi

Czy Dania jest dobrym kierunkiem na wyjazd z dziećmi?
Wiele rodzin wybiera Danię ze względu na spokojne miasta i dużo przestrzeni na zewnątrz. Kopenhaga ma kanały i parki, a wyspy sprzyjają krótkim wycieczkom.
Jaka waluta obowiązuje w Danii?
Obowiązuje korona duńska. Dania nie przyjęła euro, więc przy płatnościach przydaje się karta lub gotówka w koronach.
Jak dojechać z lotniska Kastrup do centrum Kopenhagi?
Z lotniska kursuje transport lotniskowy, a także pociągi i taksówki. Aktualne opcje i ich dostępność sprawdź na oficjalnej stronie lotniska.
Czy na Bornholmie są ciekawe zabytki?
Bornholm znany jest z okrągłych kościołów, które stanowią jego charakterystyczną cechę. Wyspa jest też popularna wśród osób szukających spokojnego wypoczynku.
Skąd wzięła się nazwa Kopenhaga?
Nazwa pochodzi od łacińskiego określenia Portus Mercatorum, czyli „port kupców”. Duńska nazwa Købmannahavn oznacza to samo.
Obok tego tekstu

Przeczytaj też