Co trzeba wiedzieć o Roskilde przed wyjazdem?
Roskilde leży na Zelandii, około 30 km na zachód od Kopenhagi. Miasto ma korzenie sięgające epoki wikingów. Od XI wieku do 1443 roku było stolicą Danii. Dla wielu osób to dobry dodatek do atrakcji Danii poza samą stolicą.
Roskilde leży w północno-środkowej części Zelandii, na południowym krańcu fiordu Roskilde. Centrum jest niewielkie, około 1 km kwadratowego, ograniczone obwodnicą. Głównym deptakiem są ulice Algade i Skomagergade. Katedra i większość restauracji leżą w ich pobliżu, więc spacer między zabytkami nie wymaga planowania trasy.
Miasto jest siedzibą gminy Roskilde i ma uniwersytet, założony w 1972 roku. Działa tu też ośrodek badawczy Risø, związany z energią odnawialną. Najlepiej zaplanować jeden dzień na katedrę i muzeum, a drugą część czasu zostawić na parki i kawiarnie.
Jak dojechać do Roskilde z Kopenhagi?
Najprostszy dojazd to pociąg. Dworzec w Roskilde zbudowano w 1847 roku, w związku z otwarciem pierwszej linii kolejowej między Kopenhagą a Roskilde. Dworzec to najstarszy działający dworzec kolejowy w Danii. Stoi na południowym krańcu centrum, więc do katedry dojdziesz pieszo.
Z Roskilde odchodzą połączenia po całej Zelandii, a także na Falster, Lolland i Jutlandię. Rozkład zmienia się, dlatego sprawdź go przed wyjazdem na stronie przewoźnika kolejowego albo w rozkładzie jazdy na dworcu.
Jeśli jedziesz samochodem, odległość drogowa od centrum Kopenhagi wynosi 35,6 km. Parkowanie w centrum jest ograniczone, więc przy dojeździe autem warto sprawdzić wcześniej miejsca postojowe.
Lotnisko w Roskilde powstało w 1973 roku i obsługuje głównie małe samoloty używane w biznesie i szkoleniach pilotów. Na dłuższe podróże samolotem lepiej wybrać duże lotnisko w Kopenhadze, a do Roskilde dojechać pociągiem.
Co zobaczyć w katedrze w Roskilde?
Katedra Roskilde to luterańska świątynia i królewski kościół pogrzebowy. Znajduje się w niej 39 grobowców królów duńskich. Wpisano ją na listę UNESCO w 1995 roku, ze względu na architekturę, która pokazuje ponad osiem wieków stylów europejskich.
Budowla łączy style romański i gotycki. Jest też jednym z najwcześniejszych przykładów gotyku z cegły w Skandynawii, a ten sposób budowania rozprzestrzenił się później na północ Europy. Chór oddano do użytku w 1225 roku, nawę ukończono około 1280 roku, a wieże w 1405 roku.
Najbardziej rzucają się w oczy monumentalne grobowce króla Chrystiana III i jego żony. W czterech kaplicach spoczywa 20 królów i 17 królowych. Przy katedrze działa też muzeum katedralne. Godziny otwarcia zmieniają się w zależności od sezonu, dlatego sprawdź je na oficjalnej stronie katedry. Aktualną cenę biletu znajdziesz na tej samej stronie albo w kasie przy wejściu.
Katedra jest nadal czynnym kościołem, dlatego w niektórych dniach zwiedzanie bywa ograniczone podczas uroczystości.
Czym jest Muzeum Łodzi Wikingów w Roskilde?
Muzeum Łodzi Wikingów leży przy Vindeboder 12. Z katedry trafisz tam, idąc za znakami. Łatwo połączyć oba miejsca w jednym spacerze.
W muzeum zobaczysz oryginalne łodzie wikingów. Zachowały się szczątki pięciu statków z XI wieku. Na terenie jest też centrum badań nad wikingami, port z replikami łodzi oraz stocznia, w której budowane są nowe statki.
Wizyta w muzeum dobrze uzupełnia zwiedzanie katedry, bo obie atrakcje są blisko siebie. Jeśli interesuje cię codzienne życie dawnego miasta, zajrzyj też do Muzeum Roskilde przy Sankt Ols Gade 18. Ma dobry zbiór wikińskich znalezisk i lokalną historię. Godziny otwarcia i bilety sprawdź na oficjalnej stronie muzeum przed wyjazdem.
Jak wyglądała historia Roskilde?
Roskilde rozwinęło się jako ważny węzeł wikińskich szlaków handlowych lądowych i morskich. Według średniowiecznych kronik król Harald Bluetooth założył miasto w 980 roku. Postawił tu drewnianą świątynię pod wezwaniem Trójcy Świętej oraz pobliską rezydencję królewską.
W 1020 roku król Kanut podniósł Roskilde do rangi biskupstwa. W 1170 roku Absalon kazał zbudować murowany kościół na miejscu dawnej świątyni Haralda. Z czasem miasto stało się najważniejszym ośrodkiem na Zelandii. Przed reformacją w 1536 roku działało tu 12 kościołów i pięć klasztorów. Miasto prawdopodobnie było też największym i najważniejszym ośrodkiem handlowym w Danii w XIII wieku.
Reformacja zatrzymała rozwój. Po niej miasto przeżyło wojnę, zarazę i pożary. Dopiero w XIX wieku wróciło do gry dzięki kolei. Zbudowano linię do Kopenhagi, a w latach 70. XX wieku otwarto uniwersytet i ukończono autostradę Holbæk, łączącą miasto z Kopenhagą.
Jaka jest pogoda w Roskilde w ciągu roku?
Dane pochodzą z lotniska Roskilde i dotyczą norm z lat 1991 do 2020. Pogoda jest tu chłodna i wilgotna, a opady przez cały rok są dość wyrównane.
| Miesiąc | Średnia maksymalna temperatura (°C) | Średnia minimalna temperatura (°C) | Opady (mm) |
|---|---|---|---|
| Styczeń | 3,1 | -1,5 | 45 |
| Luty | 3,3 | -1,4 | 28 |
| Marzec | 6,3 | -0,3 | 36 |
| Kwiecień | 11,4 | 3,1 | 36 |
| Maj | 15,8 | 6,6 | 41 |
| Czerwiec | 19,1 | 10,0 | 51 |
| Lipiec | 21,6 | 12,3 | 65 |
| Sierpień | 21,3 | 12,4 | 63 |
| Wrzesień | 17,3 | 9,6 | 57 |
| Październik | 12,1 | 6,0 | 52 |
| Listopad | 7,3 | 2,7 | 57 |
| Grudzień | 4,3 | -0,1 | 53 |
Najbardziej deszczowy jest lipiec, z 65 mm opadów. Najsuchszy jest luty, z 28 mm. Najcieplej jest w lipcu i sierpniu, gdy średnia maksymalna temperatura przekracza 21 stopni. Najzimniej jest w styczniu i lutym, a średnia minimalna spada wtedy poniżej zera.
Śnieg pada głównie od listopada do marca. W ciągu roku przypada średnio 21 dni ze śniegiem. Wilgotność względna jest wysoka przez większą część roku, najwyższa jest zimą.
Co jeszcze zobaczyć w Roskilde i okolicy?
W centrum warto zajrzeć do kilku miejsc:
- Bypark, założony w 1915 roku, z placem zabaw i aleją spacerową. W lipcu odbywają się tu letnie koncerty. Przez park da się przejść pieszo z centrum do Muzeum Łodzi Wikingów.
- Folkepark, z parkiem na dawnych terenach klasztornych. Latem w amfiteatrze odbywają się występy dla dzieci.
- Miniaturowe miasto Roskilde przy ulicy Skt Ibs Vej, model miasta w skali 1:200, zbudowany tak, jak mogło wyglądać około 1400 roku. Wstęp jest bezpłatny.
- Granitowe płyty na ulicy Skomagergade, które przedstawiają historię miasta. Wykonał je rzeźbiarz Ole Knudsen w 2009 roku.
- Trzy pięciometrowe dzbany na Hestetorvet, wykonane w 1998 roku przez rzeźbiarza Petera Brandesa. Jeden z nich ma wpisany wiersz Henrika Nordbrandta.
Na pół dnia poza miastem warto wybrać się do Sagnlandet Lejre, parku tematycznego z rekonstrukcjami osad z epoki żelaza i kamienia oraz wikińskim targiem. Dojedziesz tam pociągiem do stacji Lejre i autobusem. Dla miłośników barokowych ogrodów interesujący jest też pałac Ledreborg, zbudowany w latach 1740 do 1745 przez hrabiego Johana Ludviga Holsteina-Ledreborga. Park jest otwarty w sezonie. Na dłuższy wyjazd można rozważyć też Helsingør i Møns Klint.
Kiedy odbywa się festiwal w Roskilde?
Roskilde Festival to coroczny festiwal muzyki rockowej. Odbywa się na terenie oddalonym około 4 km na południe od dworca, wzdłuż ulicy Køgevej. Termin zmienia się z roku na rok, dlatego sprawdź go na oficjalnej stronie festiwalu.
Jeśli chcesz pojechać na festiwal, planuj wyjazd z wyprzedzeniem. Podczas imprezy ruch w mieście i zajętość noclegów rosną. Jeśli przyjeżdżasz tylko na zwiedzanie, lepiej wybrać termin poza festiwalem. Wtedy katedra i muzeum są spokojniejsze, a w centrum łatwiej o miejsce w kawiarni.
Od czego zacząć planowanie wyjazdu do Roskilde?
Na początek ustal, czy jedziesz na zwiedzanie, czy na festiwal. Od tego zależy termin i nocleg. Potem sprawdź:
- godziny otwarcia katedry i muzeum,
- rozkład pociągów z Kopenhagi do Roskilde,
- prognozę pogody na wybrany miesiąc, z uwzględnieniem tabeli opadów.
Zaplanuj dzień tak, by katedra i muzeum były w jednym bloku czasu, a powrót do centrum prowadził przez Bypark. Przy kolejnym wyborze kierunku pomocny będzie przewodnik po Wyspach Owczych.
